شرایط رشد گیلاس قهوه و کشورهای بزرگ در صنعت قهوه

برای قهوهٔ عربیکا، شرایط محیطی تأثیر بسیار زیادی بر رشد و کیفیت دارد. دمای ایدئال برای رشد گیلاس قهوه بین ۱۵ تا ۲۴ درجهٔ سلسیوس است و ترکیب تابش مناسب خورشید با شب‌های خنک به ورود قند به داخل گیلاس قهوه کمک می‌کند. باران فصلی نیز یکی از عناصر اصلی رشد است؛ عربیکا به ۱۵۰۰ تا ۲۵۰۰ میلی‌متر بارش در دورهٔ ۹ ماهه نیاز دارد.

الگوی بارش و فصل برداشت

اولین بارش، نقطهٔ آغاز گل‌دهی در فصل رشد (Growing Season) است، اما در سه ماه پایانی که گیلاس آمادهٔ برداشت و پیش‌فراوری می‌شود، دورهٔ خشکی اهمیت دارد. در برخی مناطق مانند کنیا و کلمبیا، الگوی بارش گسترده‌تری وجود دارد و همین باعث می‌شود که در سال دو برداشت صورت گیرد، یکی برداشت اصلی و دیگری برداشت فرعی. بهترین محصول معمولاً از برداشت اصلی به دست می‌آید.

خاک و تغذیهٔ گیاه

قهوه به خاک سبک با ترکیبی از شن و سنگ‌ریزه نیاز دارد تا زهکشی و تهویهٔ مناسبی برای ریشه‌ها فراهم کند. خاک باید کمی اسیدی با pH بین ۵ تا ۷ باشد و حاوی مقادیر کافی از نیتروژن، فسفر و پتاسیم باشد تا تغذیهٔ پایدار گیاه تضمین شود.

نور، سایه و ارتفاع

برای جلوگیری از سوختن گیلاس قهوه (Scorching) در زمان رسیدگی، سایه اهمیت زیادی دارد. با این حال، سایهٔ بیش از حد نیز ممکن است رسیدگی میوه را به‌تأخیر بیندازد. هرچه ارتفاع منطقه بیشتر باشد، طعم قهوه پیچیده‌تر و شفاف‌تر می‌شود. در ارتفاعات بین ۱۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متر بالاتر از سطح دریا، دما خنک‌تر و رشد گیاه کندتر است؛ این شرایط باعث ایجاد دانه‌هایی متراکم‌تر با قندها و اسیدهای آلی متمرکزتر می‌شود که نتیجهٔ آن طعم‌های درخشان و باکیفیت‌تر است.

چرخهٔ زندگی درخت قهوه

درختان قهوه زندگی خود را در گلخانه‌ها آغاز می‌کنند، جایی که دانه‌های فصل قبل در گلدان‌های کوچک کاشته می‌شوند. جوانه‌زنی معمولاً شش تا هشت هفته طول می‌کشد. پس از جوانه‌زنی و باز شدن اولین برگ‌ها، گیاهان حدود شش تا دوازده ماه در سایه می‌مانند تا تقویت شوند. سپس به مزرعه منتقل شده و روند بلوغ را آغاز می‌کنند که سه تا چهار سال تا اولین میوه زمان می‌برد.

طول عمر یک درخت قهوه به میزان مراقبت بستگی دارد. معمولاً درخت را طوری هرس می‌کنند که سه ساقهٔ اصلی داشته باشد؛ هر سال یکی از ساقه‌ها قطع می‌شود تا همیشه دو ساقهٔ مولد و یک ساقهٔ احیاکننده وجود داشته باشد. درختان سالم می‌توانند تا ۱۵ تا ۲۰ سال محصول قابل‌توجهی بدهند، هرچند عمر طبیعی آن‌ها تا ۱۰۰ سال نیز می‌رسد. اما درختان مسن‌تر بازده اقتصادی کمی دارند.

دورهٔ گل‌دهی و تشکیل گیلاس

با آغاز باران، شکوفه‌های سفید و خوش‌عطر در پایهٔ برگ‌ها ظاهر می‌شوند. این گل‌ها با عطر یاس شناخته می‌شوند و اغلب زنبورها را جذب می‌کنند، هرچند درختان قهوه خودگرده‌افشان هستند. در برخی مناطق، زنبورداری به منبع درآمد جانبی برای کشاورزان تبدیل شده است. پس از یک تا دو هفته، گل‌ها از بین می‌روند و غلاف‌های کوچک بذر رشد خود را آغاز می‌کنند. طی حدود ۹ ماه، این غلاف‌ها به گیلاس‌های قهوهٔ رسیده تبدیل می‌شوند.

کشورهای بزرگ در صنعت قهوه

امروزه بیش از ۳۰ کشور در صنعت کشاورزی و تولید قهوهٔ تجاری فعال‌اند. برخی از این کشورها بخش کوچکی از زمین‌های خود را به کشت قهوهٔ تخصصی اختصاص داده‌اند. محل رشد قهوه تأثیر زیادی بر ویژگی‌های طعمی آن دارد، اما نباید صرفاً بر اساس کشور مبدأ قضاوت کرد. هر منطقه با توجه به شرایط اقلیمی، خاک، روش‌های فرآوری و گونه‌های رایج، طعم و قیمت متفاوتی در بازار ایجاد می‌کند.

نمونه‌ای از کشورهای شاخص در تولید قهوه

• برزیل: بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ قهوه در جهان، با طیف گسترده‌ای از پروفایل‌های طعمی.
• کلمبیا: شناخته‌شده برای قهوه‌های متعادل و میوه‌ای با اسیدیتهٔ نرم.
• اتیوپی: زادگاه قهوهٔ عربیکا با طعم‌های گلی و مرکباتی.
• کنیا: دارای دو فصل برداشت و قهوه‌هایی با شفافیت و اسیدیتهٔ درخشان.
• کاستاریکا و گواتمالا: شناخته‌شده برای تولید قهوه‌های اسپشیالیتی با فرآوری‌های دقیق.

جمع‌بندی

درخت قهوه موجودی حساس و دقیق است که ترکیب دما، بارش، نور، خاک و ارتفاع تعیین‌کنندهٔ کیفیت آن است. هرچه محیط طبیعی و مراقبت‌های کشاورز دقیق‌تر باشد، فنجان نهایی شفاف‌تر، پیچیده‌تر و لذت‌بخش‌تر خواهد بود.

تجربهٔ قهوه‌های با اصالت در موآ

در قهوه موآ ما باور داریم که شناخت مبدأ و شرایط رشد دانه، بخشی از لذت نوشیدن قهوه است. هر دانه‌ای که انتخاب می‌کنیم، داستانی از خاک، باران و نور خورشید دارد. اگر دوست دارید طعم واقعی تفاوت مناطق را بچشید، پیشنهاد می‌کنیم قهوه اسپشیالیتی موآ را امتحان کنید. از اتیوپی با رایحهٔ گلی تا کلمبیا با شیرینی ملایم و متعادل. در موآ، هر فنجان، سفری به سرزمین قهوه است.